Columns

Kleine handen bij groot verdriet

Als uitvaartbegeleider krijg ik regelmatig de vraag: moet je kinderen meenemen naar een begrafenis of crematie? Mijn antwoord is vrijwel altijd: ja, áls ze dat willen en zeker als je hen goed voorbereidt. Natuurlijk is hierbij van invloed wie er is overleden en hoe groot de impact van het verlies is.

Maar hoe dan ook geldt: we kunnen kinderen niet behoeden voor verdriet. Wat we wél kunnen doen, is hen laten zien dat verdriet er mag zijn. Dat de dood onderdeel van het leven is. Dat afscheid nemen iets is wat mensen al eeuwen doen, samen. Kinderen kijken naar volwassenen. Ze zien hoe wij omgaan met verlies, en ze volgen dat voorbeeld. Als wij tonen dat de dood niet iets is dat we uit de weg moeten gaan, dan geven we hen iets mee voor het leven. Een soort innerlijk kompas waar ze veel aan hebben. Wanneer het verdriet later, onvermijdelijk, opnieuw aanklopt.


Betrokkenheid helpt daarbij enorm. Niet als toeschouwer, maar als deelnemer. Geef een kind een rol, hoe klein ook. Laat ze een kaarsje aansteken. Een tekening maken voor op de kist. Een bloem neerleggen. Door iets te doen krijgt het verdriet een plek. Concreet, voelbaar, eigen.

Knutselen helpt trouwens ook buiten de uitvaart zelf. Samen iets maken voor de overledene, een collage, de kist beschilderen, verlaagt de drempel om over de dood te praten. Niet met zware woorden, maar gewoon, naast elkaar aan tafel. En praat met hen. Eerlijk, maar rustig. Wil een kind de overledene zien? Kijk dan zelf eerst, en vertel daarna wat het kind kan verwachten. Geen verrassingen, geen schrik, maar een zachte voorbereiding.

Kinderen die betrokken worden bij een uitvaart, voelen zich erkend. ‘Ik mocht erbij zijn, ik deed mee’, dat gevoel draagt hen, ook in het verdriet. Natuurlijk helpen we families graag om dit goed voor te bereiden.

Het contact met Mara en Paula na het overlijden van onze moeder is zonder meer uitzonderlijk te noemen. In een tijd van verdriet nemen zij moeiteloos, respectvol en liefdevol al je zorgen uit handen. Klein en ingetogen maar een zeer mooi en passend afscheid. Van familie en vrienden ontvingen wij veel reacties op de foto’s en locatie. Heel veel dank voor jullie goede zorgen. Henk en Paula

- Fam Maas

Door de professionele en warme hulp van Mara en Paula heeft onze moeder de uitvaart gekregen die haar waardig was. De begeleiding naar de uitvaart toe was heel bijzonder, met een lach en een traan en alles was bespreekbaar. De snelle reactie op al onze vragen moet hierbij zeker worden genoemd. Heel erg bedankt meiden namens de hele familie Wolffram

- Andrea

Beste Mara,

bedankt voor al je werk, inzet, advies, steun en hulp voor, tijdens en naar de uitvaart van mijn lieve vrouw Andrea. De uitvaart was heel persoonlijk en intiem, precies zo als ik dat ook wilde.

Nog eens bedankt!

Peter

- Peter